صفحه اصلی زبان فارسی

 

18. پرسش: چرا در اسلام زن نصف مرد ارث می برد؟ محافل حقوق بشری ضوابط ارث در اسلام را نقض حقوق زن می دانند، در این رابطه چه می توان گفت؟

پاسخ: مسلمانان و غير مسلمانان می گويند که در اسلام زن نصف مرد ارث می برد. همينطور در کتابهای تعليمات دینی مدارس از جمله در سوئد، آمده است که در اسلام زن نصف مرد ارث می برد. ولی اسلام اين را نگفته است.

سهم ارث که قرآن برای زن و مرد تعيين کرده است هشت تا است. همه آنها در آيات يازدهم و دوازدهم سوره نساء آمده اند، (برخی از آن اعداد در آيات ديگر نيز تکرار شده است). آن سهام عبارتند از:  1) دو برابر 2) نصف. 3) يک چهارم. 4) يک هشتم. 5) دو سوم. 6) يک سوم. 7) يک ششم. 8) و هشتمين سهم که از آن نام برده نميشود باقيمانده ارث پس از تقسيم سهام در هر مورد است.     مثلاً آيه 11 سوره نساء می گويد: « اگر (آنکه از دنيا می رود) فرزندی داشت (پسر يا دختر) پدر و مادر وی هر کدام يک ششم می برند». از بقيه ارث که چهار ششم است نام برده نمی شود. از آنجا که در بيش از يک مورد از ارث باقيمانده نام برده نمی شود می توان گفت که سهام ارث در واقع بيش از هشت تا است.

در ميان سهام نامبرده مورد هست که مرد از زن بيشتر می برد، مورد هست که زن و مرد برابر می برند و مورد هست که زن بيش از مرد می برد. مثلاً در آيه يازدهم سوره نساء می گويد:

 

« اگر (آنکه از دنيا می رود) فرزندی داشت (پسر يا دختر) پدر و مادر وی هر کدام يک ششم می برند».

ما می دانيم که پدر جزء مردان است و مادر جزء زنان، و يک ششمی که هر کدام می برند برابر با يک ششمی است که ديگری می برد. و فرزند می تواند دختر باشد که از پدر بزرگ خود بيشتر می برد. و ما می دانيم که پدر بزرگ جزء مردان است و دختر جزء زنان.

بجای اينکه بپرسيم چرا زن نصف مرد می برد، می توانيم بپرسيم: چرا همه بازماندگان يکسان ارث نمی برند؟ و پاسخ اين پرسش در سوره يازدهم سوره نساء آمده است: «... آباؤكم وأبناؤكم لا تدرون أيهم أقرب لكم نفعا فريضة من الله إن الله كان عليما حكيما =  شما نمی دانيد "پدران و مادران شما بيشتر بدردِ شما خورده اند يا فرزندانتان". رهنمودهای مزبور ضوابط خداست، و خدا البته می داند که چه کسی بيشتر بدردِ چه کسی می خورد و خدا با حکمت کار میکند».

در این آیه مبنای سهامی که تعیین کرده را «میزان بدرد هم خوردن افراد» دانسته است. یعنی سهم را بر مبنای "حـق افراد" تعیین کرده است.

کسیکه رهنمود خداوند قبول دارد و آنرا اجرا میکند با آن مشکلی ندارد. و کسیکه آنرا قبول ندارد هم به بازماندگان خود می گوید که این را قبول ندارد و آنطور که خودش می خواهد ارث او را تقسیم کنند. و در اینصورت او هم منطقاً نمی بایست با سهام تعیین شده در قرآن مشکلی داشته باشد.

و اما در رابطه با محافل حقوق بشری باید گفت که ارث اساساً مسئله ای است خانوادگی. مسئله ای است میان پدر، مادر، فرزندان، خواهران و برادران. ارثی که تقسیم میشود نیز ملک شخصی پدر یا مادر یا خواهر یا برادر است. از ابتدائی ترین و بدیهی ترین حقوق شخصی هر فرد نیز اینست که حق دارد که ملک شخصی خودش (یعنی آنچه خود وی با رنج و زحمت و تلاش خود بدست آورده) را آنطور که خود می خواهد (که باورهای مذهبی خود خواسته او نیز جزء خواست اوست) میان افراد خانواده اش تقسیم کنند. محافل حقوق بشری یا دولت یا سازمان ملل یا دیگران نمی توانند برای کسی تعیین کنند که ملک شخصی خود را چگونه میان بازماندگان خود تقسیم کند.

16 دی 1381   6 ژانويه 2003

      قـبـلـی         بـعـدی

 

 

 

 

مقدمه

 هستی

ستارگان

منظومه شمسی

ماه و خورشيد

زمين

جو

کوهها

درياها

شب و روز
ابر - باران - تگرگ
درختان- ميوه ها

باد

جنين

بدن انسان

حيوانات حشرات پرندگان

اقوام

متفرقه

پيشبينی های قرآن

حيات

قيامت

 
 
 

 50 - 1

100- 51

150 - 101

200 - 151

250 - 201

300 - 251

350 - 301

400 - 351

450 - 401

500 - 451

550 - 501

600 - 551

650 - 601

700 - 651

750 - 701

800 - 751

850 - 801

900 - 851

950 - 901

1000 - 951

 
 
قـرآن
مـثـالـهـای قـرآن
حديث
انبياء
آيات خداوند
پوشاک و پوشش
واژه های کـلـیـدی قـرآن
حَرَج
در رابطه با سايت