صفحه اصلی زبان فارسی

95. پرسش: در آیه 260 سوره بقره حضرت ابراهيم به خداوند می گوید: خدايا به من نشان بده چگونه مردگان را زنده میکنی. و خداوند می گوید: آیا ایمان نیاوردی؟ پرسش من اینست که آیا خداوند نمیدانسته که حضرت ابراهیم ایمان داشته یا نداشته؟

پاسخ: در دستور و زبان مسئله ای وجود دارد بنام «اسـتـفـهـام انکاری». «استفهام» یعنی: پرسش و «انکار» یعنی: رد کردن. و «استـفـهـام انکاری» پرسشی است که گوینده چیزی را در چهارچوب پرسش نفی می کند. مانند: آیا نگـفـتـم این کار را نکن؟ یعنی من "گـفـتـم" این کار را نکن ولی تو گوش ندادی! (گوینده در چهار چوب پرسش «نگـفـتـن» را نـفی کرده).

مثال از قرآن: «... أَلَسْتُ بِـرَبِّـكـُـمْ...:  آیا من پروردگار شما "نـبـودم". (یعنی من پرودگار شما "بـودم" ولی شما اهمیت نمی دادید. در این جمله پرودگار «نـبـودن» نفی شده است). اعراف 172

« وَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ». (بقـره 260).

«و هنگامی که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من نشان بده چطوری مرده ها را زنده می کنی؟ خدا گفت: مگر ایمان نیاوردی؟! (یعنی: تو که ایمان آوردی و این کافی است). ابراهیم گفت: چرا! ولی با این حال میخواهم دلم راحت بشود (یعنی می خواهم ببینم و دیگر به آن فکر نکنم). خدا گفت: خوب چهار نوع از پرندگان را بردار و آنها را در هم له کن و  بعـد سر هر کوهی بخشی از آنها را بگذار و بعد آنها را صدا کن! شتابان به طرف تو خواهند آمد. و بدان که خدا قدرتمند است ولی با حکمت کار می کند».