صفحه اصلی زبان فارسی

367. پرسش: کدام کتاب تفسير بهتر است؟

پاسخ: تفسير روشن نمودن معنی واژه و جمله در چهار چوب دستور و زبان است. از آنجا که واژه ها و جمله ها می توانند بيش از يک معنی داشته باشند، حجم تفسيرها می تواند کم و زياد باشند ولی از نظر مضمون همه می بايست يکی يا شبيه هم باشند. و همه کسانيکه دستور و زبان می دانند می توانند قرآن را تفسير کنند. مثال:

« وإذا البحار سجرت: و هنگاميکه درياها يکپارچه شعله ور شوند». "إذا" حرف شرط بمعنی "وقتيکه" و پاسخ آن فعل "عَلِمَت" بمعنی "خواهد دانست" در آيه چهاردهم. "بحار" جمع بحر است بمعنی "دريا". و "سُجِّرَت" فعل ماضی مجهول از مصدر "تَسجير" بمعنی: يکپارچه شعله ور شدن. اين تفسير اين آيه است. اگر کسی ريزه کاريهای بيشتری از نظر دستوری در آيه می بيند يا معانی بيشتری برای واژه های آيه می شناسد که با دريا ارتباطی دارند آنها را هم بيان می کند.

برخی از آيات قرآن مانند اين آيه علاوه بر تفسير، تأويل هم دارند. "تأويل" يعنی: برگرداندن چيزی به آغاز يا جا يا حالت اصلی خود. و تأويل آيات قرآن "نشاندن آنها در جای خود در طبيعت و ربط دادن آنها به مسائل مربوط به خود در طبيعت" است. و کسانيکه دانش علوم طبيعی دارند می توانند آيات قرآن را تأويل کنند. و تأويل اين آيه بترتيب زير است:

خورشيد در پايان عمر خود غول پيکر شده و تا نزديکيهای زمين می رسد. در آن هنگام گرمای زمين بالا رفته و آبهای زمين که از دو گاز اکسيژن و هيدروژن تشکيل شده را تجزيه و شعله ور می کند. و به اين ترتيب درياها در تماميت خود شعله ور خواهند شد.

برخی از آيات قرآن علاوه بر تفسير، تبيين نيز دارند. تبيين مربوط به مسائل انسانی، حقوقی، سياسی و اجتماعی است. و در اين رابطه در جاهای ديگر صحبت کرده ايم. اينکه قرآن "تفسير و تأويل و تبيين" دارد نيز چيزی است که در خود قرآن آمده است.

و اينکه کدام کتاب تفسير بهتر است طبعا آنهائی که امروزه نوشته می شوند درست تر و دقيق تر هستند. چون بخش زيادی از آيات قرآن علوم طبيعی است و در گذشته انسان آنها را نمی دانسته و جای آنها در کتابهای تفسير قديمی خالی است. همينطور فرهنگ لغاتی که امروزه نوشته می شوند نيز درست تر و دقيق تر از قديمی ها هستند.

      قـبـلـی       بـعـدی