صفحه اصلی زبان فارسی

230. پرسش: آيه شماره 11 سوره نساء سهم يك دختر را نصف ارثيه تعيين مي كند و ازطرفي به عنوان يك قانون كلي اعلام مي كند سهم پسر دو برابر سهم يك دختر خواهد بود بنا براين اگر ورثه يك پسر بعلاوه والدين ميت باشند آن گاه تمام ارث به همان يك پسر مي رسد( چون دو برابر نصف كه سهم يك دختر است مي شود كل) پس سهم والدين از كجا تأمين مي شود؟ 

و در اين آيه سهم يك دختر يک دوم و سهم بيش از دو دختر دوسوم مشخص شده ولي سهم دو دختر مشخص نشده است آيا دو دختر ميانگين سهم يك دختر و سه دختر را خواهند برد؟ در اين باره مناقشه وجود دارد ولي در ميان برخی مذاهب توافق بر اين است كه بيش از دو به مفهوم دو و بيشتر از دو مي باشد( هرچند كه اين در زبان عربي رايج نيست) بنا بر اين دو دختر نيز معادل سه دختر ارث مي برند ؛ يعني دوسوم.

پاسخ: (البته آيه 11 سوره نساء سهم يک دختر را نصف ارثيه تعيين نکرده است. آنچه در قرآن هست اينست که خواهر نصف برادر ميبرد، نه نصف ارثيه). بخش اول اين پرسش توهم است، و علاوه بر سهم والدين سهم خواهر را نيز می تواند نفی کند (و توهم سابق سازنده اين توهم، مبنی بر اينکه زن در اسلام نصف مرد ارث می برد نيز نفی میکند). و همينطور اين توهم خود را نيز نفی می کند.

در رابطه با بخش دوم پرسش مبنی بر اينکه آيا دو دختر در آيه وجود دارد يا نه پاسخ اينست که در آيه وجود دارد. در زبان عربی واژه "اکثر بمعنی بيش و بيشتر و بالای" و واژه "فوق بمعنی بيش و بيشتر و بالای" وجود دارد. واژه اکثر فقط برای اعداد صحيح می آيد و از بالای عددی که نام برده می شود می شمارد. ولی واژه "فوق" برای اعداد صحيح و اعشاری هر دو می آيد و از خود عددی که نامبرده می شود حساب می کند. مانند: اکثر من عشرين: بيش از 20 تا. يعنی از 21 به بالا. و مانند: الطفل فوق الاربع سنوات: بچه بالای چهار سال. يعنی بچه ای که بيش از چهار سال عمر دارد، چهار سال و يک روزه، چهار سال و يک هفته، چهار سال و 2 ماهه، 5 ساله، و همينطور... 

در رابطه با چيزهای ديگری غير از اعداد نيز، واژه "فوق"  می تواند از همان چيزی که نام برده می شود شروع کند و يا خود همان چيز باشد.  مثلاً هنگامی که من می گويم: غسلت فوق السيارة: بالای ماشين را شستم، (يعنی بالای خودِ ماشينی که نام میبرم را شستم، نه اينکه چيز بالاتر و فراتر از آن ماشين، که هوا باشد را شسته باشم).