صفحه اصلی زبان فارسی

121. پرسش: چرا قرآن خيلي از مسائل را (مانند احكام وضو، نماز شكسته، مهر براي نماز و ...) را به صورت روشن بيان نكرده تا اختلافي بين تفاسير بوجود نيايد؟

پاسخ: قرآن مسائل را به صورت روشن مطرح کرده است. تفاوتهائی که در تفسیرها هست به مفسرین برميگردد.

در رابطه با وضو گرفتن یک آیه در قرآن هست که چنین است: مائده 6: « يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَ أَرْجُـلـَكـُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ...: کسانيکه ايمان داريد! وقتی خواستيد نماز بخوانيد صورت و دستهای خود را تا آرنجها بشوئيد، و بخشی از سر خود را مسح کنید و پاهای خود را تا قوزکها بشوئید (یا "مسح کنید").

عبارت « وَ اَرجُـلَکُـم» بمعنی: "و پاهای خود" می تواند معطوف به " اَیـدِیَـکـُم" باشد (یعنی در ادامه آن باشد، و" اَیـدِیَـکـُم" به «اِغسلوا» بمعنی «بشوئید» بر می گردد) و می تواند معطوف به "بـِرئـُوسِـکـُم" باشد (یعنی در ادامه آن باشد، و" بـِرئـُوسِـکـُم" به «اِمسحوا» بمعنی «مسح کنید» برمی گردد). هر دو حالت از نظر دستوری به یک اندازه درست است. در حالت اول « و ارجلکم» بمعنی « و پاهای خود را بشوئید» ميشود، و در حالت دوم بمعنی « و پاهای خود را مسح کنید».

چرا خداوند آیه را به این شکل مطرح کرده است که دو تا معنی مختلف بدهد؟ دلیل آن اینست که خودِ خداوند می خواسته که اینطور باشد. یعنی منظور خداوند این بوده است که اگر انسان آب به اندازه کافی داشت پای خود را بشوید (که از مسح  بهتراست) و اگر نداشت پاهای خود را مسح کند. (ولی مفسرین و فقها یکی از دو حالتِ مزبور را انتخاب کرده اند، و به این خاطر برخی از مسلمانان پاهای خود را "می شویند" و برخی "مسح" می کنند).

در رابطه با شکسته خواندن نماز (که البته در قرآن  "کم کردن از نماز" نامیده می شود) یک آیه هست و آن نیز روشن است: نساء 101: « وَ إِذَا ضَرَبْـتـُمْ فِي الاَرْضِ فـَلـَيْـسَ عَـلـَيـْكـُمْ جُـنَـاحٌ أَنْ تـَقـْصُـرُوا مِـنَ الـصَّلاةِ إِنْ خِـفـْتـُمْ أَنْ يَـفـْتـِنـَكـُمُ الـَّذِيـنَ كـَفـَرُوا إِنَّ الـْكَـافِـرِينَ كَـانُـوا لَـكـُمْ عَـدُوًّا مُـبـِيـنًا: و وقتی بیرون رفتید (برای مسافرت یا تفریح و یا غیره) اگر ترسیدید که افراد بی ایمان به شما یورش ببرند اشکالی ندارد که از نماز کم کنید. افراد بی ایمان دشمنانی هستند که برای شما همه جا پیدا میشوند».

و در رابطه با استفاده یا عدم استفاده از مُهر و غیره در سجده در قرآن چیزی گفته نشده است.