صفحه اصلی زبان فارسی

102. پرسش: چرا در قرآن در برخی از آیات ابتدا اقتصاد مطرح می کند و بعد امنیت، ولی در برخی دیگر ابتدا امنیت را مطرح می کند و بعد اقتصاد؟ مثلاً چرا در آیه 4 سوره قریش می گوید: «الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» ولی در آیه 155 سوره بقره می گوید: « وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ »؟

پاسخ: این مسئله به موضوع مورد بحث مربوط می شود. در سوره قریش که ابتدا "رفع گرسنگی" مطرح ميکند و بعد "ایجاد امنیت"، از قریش صحبت می کند و به وضعیت قریش مربوط می شود. قریش در مکه زندگی می کرده، مکه سرزمین غیر قابل کشت بوده و اقتصاد آن به خارج وابسته بوده است. اقتصاد مسئله درجه یک قریش بوده و امنیت مسئله درجه دوم. به این خاطر گفته: « الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ: آن خدائی که آنها (قریش) را از گرسنگی سیر کرد و ترس آنها از خطرات آینده را از میان برد». («اَمـن»: مربوط به رفع ترس از خطرات آینده است. و «سکینة» مربوط به رفع ترس از خطرات جاری است).

و در آیه 155 سوره بقره که ابتدا «ترس» را مطرح می کند و بعد «گرسنگی»، آنجا در آیه پیش از آن از کشته شدن در راه خدا صحبت میکند، و بعد از آزمایشات خداوند صحبت میکند. « وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ : و شما را با چیزی از ترس و گرسنگی آزمایش می کنیم». وقتی انسان در "شرایط ترس" قرار می گیرد (یعنی مسئله بود و نبود وی مطرح می شود) و ایمان خود را حفظ میکند، ایمان وی مهمتر است از وقتی که در "شرایط بد اقتصادی" قرار می گیرد و ایمان خود را حفظ میکند. به این خاطر ابتدا امنیت آورده و بعد اقتصاد.