صفحه اصلی زبان فارسی

47. پرسش: قرآن در آیه 233 بقره می گوید خرج فرزند و مادر به عهده مرد (صاحب فرزند) است. آیا در گذشته کسانی غیر از این فکر می کرده اند؟ و یا آیا منظور قرآن اینست که زن بچه دار نباید کار کند؟

پاسخ: آیه مورد نظر مربوط به پدر و مادری است که از هم جدا شده اند و بچه شیرخوار دارند.

« وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلاّ وُسْعَهَا لا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ. فَإِنْ أَرَادَا فِصَالاً عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ. وَ اتَّقُوا اللهَ وَ اعْلَمُوا اَنَّ اللهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ ».

« برای کسیکه بخواهد زمان شیر دهی کامل بشود مادران فرزندان خود را دو سال کامل شیر بدهند. غذا و پوشاک زنان نیز در حد اصولی بعهده کسی است که فرزند مال اوست. از کسی بیش از توانِ وی نمی خواهیم. نه مادر و نه پدر هیچکدام از فرزند خود زیانی نبینند (یعنی نباید مادر را مجبور کرد که بیش از توان خود به فرزند برسد یا پدر را مجبور کرد که بیش از توان خود خرجی بدهد)، مسئولیت وارث نیز در همین حد است. و اگر پدر و مادر با مشورت و رضایت همدیگر خواستند بچه را (پیش از دوسال) از شیر بگیرند اشکالی ندارد. و اگر خواستید فردِ دیگری فرزند شما را شیر بدهد، در صورت پرداخت مزد اصولی به مادر بچه که قرار آن را گذاشته بوده اید، اشکالی ندارد. رهنمودهای خدا را بکار بگیرید و بدانید که خدا انگیزه شما در همه کارهایتان را می داند».

منظور از « وارث» در آیه هم «وارثین فرزند» و هم «خود فرزند» است. یعنی: اگر مردی مرده باشد در آن صورت خرج فرزند وی به عهده وارثین است (پدر بزرگ، عمو و غیره). و وقتی خود فرزند بزرگ و وارث میشود، بنابر رهنمود آیه مسئولیت رسیدگی به والدین خود در حد اصولی را بر عهده خواهد داشت.