صفحه اصلی زبان فارسی

31. پرسش: در قرآن در سوره آل عمران آیه 85 گفته شده که خداوند فقط دین اسلام را می پذیرد. معنی و منظور این آیه چیست؟

پاسخ: « وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ ». (آل عمران 85).

« و هر که دینی غیر از دین اسلام را بخواهد از وی پذیرفته نخواهد شد، و در آخرت از زیانکاران خواهد بود».

و در آیه 19 همان سوره می خوانیم: « إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلام ... = دین پیش خداوند فقط اسلام است».

منظور آیه از اینکه خداوند دینی غیر از اسلام را نمی پذیرد، در آخرت است. و اسلام در قرآن به تمامیت و کلیت دینی اطلاق می شود که خداوند از طریق انبیاء به انسان ارائه داده است. هر یک از انبیاء و پیروان آنها نیز در قرآن «مسلم = مسلمان» نامیده می شوند. مثلاً در سوره ذاریات آیه 36 در رابطه با قوم لوط می خوانیم: فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ = در میان قوم لوط بیش از یک خانه مسلمان ندیدیم. و در آیه 101 سوره یوسف می خوانیم که حضرت یوسف از خداوند می خواهد که وی را مسلمان بمیراند: « تَوَفَّنی مُسْلِمًا».

آنچه ما به آن دین محمد و دین موسی و دین عیسی می گوئیم، قرآن هر کدام از آنها را شریعت می نامد.

مائده 48: « لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا... = برای هر کدام شِرعَت و منهاجی را قرار داديم».

جاثيه 18: « ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ ... = بعد ترا بر شريعتی از دين قرار داديم...».

شِرْعَة و شَريعت به معنی: سبک و سازمان کاری جـديـد و نوين است. از آنجا که هر يک از انبياء بنابر شـرايط دوران خـود سبک کار و آئين خاص خود را داشته اند، آئين هر يک از آنها شريعت ناميده شده است. و«مِـنـْهـاج» به "راهی گفته می شود که بجای خاصی راه می برد و به آن منتهی می شود. مانند راه دهکده، يا راهی که به چند خانه منتهی می شود. و اصطلاحاً به: رويه ها، و آئينهای شخصی، قومی و جريانی اطلاق می شود.

و واژه «اِسْــلام» از نظر لغوی مـصـدر مـزيد از باب افعال است. اين مصدر از مصدرهای «سَـلامْ و سَـلامَـة» درست می شود. «سَـلامْ و سَلامَة» به مـعنی: آسيب، گزند، صـدمـه و آزاری نديدن است. وقتی به باب افعال می روند کارکرد «کـَيْـنُـونَـة (به معنی: رسيدن و قـرار گرفـتن در نقطه ای)» وارد مضمون آنها می شود، و «اِسْـلام» به معنی: رسيدن و قرار گرفتن در نقطه عدم آسيب پذيری، صدمه بينی، گزند بينی و مواردی از اين قبيل می شود.

بعد واژه اسلام از جمله به معنی: «واگـذار نمودن خود يا چيزی» بکار رفته، ( که اشاره ضمنی بوده به: تضمين سلامتی و عدم آسيب بينی فرد يا شئ در وضعيت مزبور). و همينطور به معنی: «خيانت کردن» بکار رفته. ( که اشاره ضمنی بوده به اينکه: فرد خود را از خطر بدر برده و خود را راحت و آسيب ناپذير کرده).

واژه «مُــسْــلِـمْ» به معنی «مسلـمان» نيز اسم فـاعـل از همين مصدر اِسلام است که در اصل به معنی: کسی است که به نقـطه امن و آسيب ناپذير رسيده است.

با توجه به مـعنی واژه اسـلام، به "مذهب" به اين خاطر اسلام گـفـته شده که انسان را آسيب ناپذير میکند. يعنی: فرد با بکارگيری رهنمودهای مذهب، در دنيا و آخرت هر دو آسيب ناپذير می شود.