بـنـام خـدا بـه تـارنـمـای قـرآن شـنـاسـی خـوش آمـدیـد

پرسش 221: معنی آيه 97 سوره توبه چيست؟

پاسخ:

« باديه نشينان (از شهر نشينان) دين ستيزتر و ميانه بازترند، و برای آنها طبيعی تر است که ندانند آنچه خدا بر پيامبر خود فرستاده تا کجا رسيده است. خدا داناست و با حکمت کار ميکند».

اين آيه مربوط به دوران پيامبر است و مربوط به مخالفين اسلام است. با واژه اَشَدّ ( که صفت تفضيلی است و صفت تفضيلی برای مقايسه اندازه صفتی در دو چيز است)، دين ستيزی و ميانه بازی ميان باديه نشينان و شهرنشينان (که در آيه نيامده ولی بنابر قرينه باديه نشينان در آيه هست) را مقايسه نموده و می گويد: باديه نشينان دين ستيزتر و ميانه بازتر هستند. يعنی هم شهر و هم باديه هر دو دين ستيز و ميانه باز دارد، ولی يک دين ستيز و ميانه باز باديه نشين، ازيک دين ستيز و ميانه باز شهرنشين دين ستيزتر و ميانه بازتر است.

آيه مسلمانان را از وضعيت دين ستيزی و ميانه بازی در شهر و باديه آگاه می کند، و همينطور مسلمانان را از اينکه شهرنشينان و باديه نشينان در يک سطح از تحولات سياسی و اجتماعی و مذهبی در شهر آگاهی ندارند، و اينکه قرآن اين را (بدليل دوری آنها از شهر) طبيعی می داند، آگاه می کند، (و در آيات بعدی آنها را از وضعيت تيپهای ديگری در باديه نيز آگاه می کند).

(واژه اَعراب البته در زبان فارسی به عربها اطلاق می شود ولی در زبان عربی بمعنی باديه نشينان است. از آنجا که عربها بيشتر باديه نشين بوده اند ظاهراً ايرانيان به آنها اَعراب می گفته اند که بمعنی "باديه نشينان" بوده باشد، ولی رفته رفته معنی اصلی "باديه نشينی" آن به فراموشی سپرده شده و بمعنی عربها مرسوم شده است. و احتمال ديگر اينست که عَرَب بر وزن فَعَل است و اين وزن بر وزن اَفعال جمع بسته می شود و کسانی گمان کرده اند که بنابر قاعده جمع آن می بايست اَعراب باشد. به هر حال در زبان عربی مصدرهای عَرَابَة و عُرُوبَة و عُرُوبِيَة و عُرُوب بمعنی: سخن گفتن به زبان عربی، و فرهنگ و آداب رسوم عربی داشتن، وجود دارد، و برای جمع بستن عرب استفاده می شود. يعنی عربها خود را با زبان و فرهنگ و آداب و رسوم خود جمع می بندند. ولی از آنجا که عَرَب اسم قوم است و برای کل قوم بکار می رود خيلی کم جمع بسته می شود).