|
پرسش
198:
در آیه 65 سوره حج
خداوند فرموده که آسمان به دستور او نگهداشته شده که به زمین نیفتد! یعنی چه؟
پاسخ:
«... وَ يُمْسِكُ السَّمَاء أَن تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلاّ بِإِذْنِهِ إِنَّ
اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ : و سماء را نگه
ميدارد که بر زمین نیفتد
مگر به قانون (یا با اجازه) خودِ او، خدا همیشه در بد کاریهای مردم با
آنها مهربان است و بیش از استحقاق نیز می بخشد» (حج: 65).
«سماء» به
هر چیزی گفته می شود که در بالا قرار دارد، و به بالای هر چیزی سماءِ آن گفته می
شود. و در معنی دوم خود بطور مشخص از جمله به: هر چیزیکه روی زمین قرار ندارد، ابر،
باران، هوا، تگرگ، درخت، گیاه، پرده، سقف، پشت حیوان، منار، سایبان، سیاره، پدیده
فضائی، جو، آسمان و فضا اطلاق شده است. و « رَأفـَة» بمعنی: دلسوزی یا
همدردی یا مهربانی نمودن با دردمند، یا گرفتار، یا کسیکه بدی کرده است می باشد. و
«رحمت» نیز از جمله بمعنی: بیش از استحقاق بخشیدن است.
از
آخر آیه که می گوید: خدا ضمن بدکاریهای مردم با آنها مهربان است، روشن می
شود که سماء در آیه به چیزی در بالا اطلاق شده که می تواند بیفتد و زیان
بار است. در این صورت «سماء» در آیه یا به سنگهای آسمانی اطلاق شده، و یا
به آسمان اطلاق شده و مجاز است. یعنی منظور از گرفتن آسمان، گرفتن محتوای
آنست. یکی از مباحث مبحث مجاز گفتنِ خودِ شئ بجای محتوای آنست. مانند: یک
لیوان نوشیدم، یعنی محتوای آنرا نوشیدم، و مانند: شیر را ببند که چکه
نکند، یعنی محتوای آن چکه نکند، و مانند: سر قابله بگذار تا بخار نشود،
یعنی محتوای آن بخار نشود، و مانند: وَ السَّمَاء بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ
: و فضا را، ما آنرا با نيروی ويژه بنا کرديم (ذاریات 47)،
یعنی محتوای آنرا با نیروی ویژه بنا کردیم (یعنی جرم و انرژی هستی را).
به هر حال سماء در آیه
چه به "اجرام آسمانی" اطلاق شده باشد و چه به "آسمان"، منظور از نیفتادن بر
زمین، نیفتادن سنگهای آسمانی بر زمین است، غیر از مواردی که آیه آنها را
استثناء کرده و گهگاهی به زمین می افتند.
13 خرداد 1383
3 ژوئن 2004
پرسش قبلی
پرسش بعدی
|
