|
پرسش 84: در قرآن آیه هست که به ارث رسیدن زمین به آل عمران اشاره دارد آیا این اثبات
مهدویت نیست؟
پاسخ:
در
رابطه با «ارث بردنِ زمین» در 7 مورد در قرآن صحبت شده است:
1) در
آیه 74 سوره زمر و مربوط به زمین بهشت
است. « وَ قَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا
وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ
فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ: و خواهند گفت ستایش شایسته خداست که به وعده خود
همانگونه که داده بود عمل کرد و زمین را به تملک ما در آورد. هر جائی از بهشت که
بخواهیم می توانیم منزل بگزینیم. چه پاداشی است این بهشت برای نیکوکاران!». در آیه از "تحقق
وعده خدا همانگونه که داده بوده"، و از "بهشت" و از "اجر" صحبت می کند. که این
مسائل مربوط به روز رستاخیز هستند.
2) در آیه 27 سوره احزاب آمده و مربوط به ارثِ بردن
زمینِ توسط مسلمانان از افرادِ بی ایمان و اهل کتاب پیش از خود در زمان پيامبر است:« وَأَوْرَثَكُمْ
أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ
اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا : و زمین و شهر و دارائی آنها را به ارث شما
رسانید (یعنی به تملک شما در آورد) و زمینی که از شما دور است. خداوند بر هر کاری
توانا است».
3) در آیه 5 سوره قصص آمده که مربوط به وعده ارث
بردنِ سرزمینِ مصر توسط بنی اسرائیل از قوم فرعون در زمان موسی است: قصص 3 ـ 6: «
نَتْلُوا عَلَيْكَ مِنْ نَبَإِ مُوسَى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ
يُؤْمِنُونَ ـ إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِي الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا
يَسْتَضْعِفُ طَائِفَةً مِنْهُمْ
يُذَبِّحُ أَبْنَاءَهُمْ وَيَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ إِنَّهُ كَانَ مِنَ
الْمُفْسِدِينَ ـ وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي
الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ ـ وَنُمَكِّنَ
لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُمْ مَا
كَانُوا يَحْذَرُونَ:
گوشه ای از اخبار موسی و فرعون را که نمی توانید به آن دست یابید را همانطور که
بوده بر تو ميخوانيم، برای کسانيکه آن را باور میکنند. 4ـ فرعون در مصر واقعاً
خودکامگی نموده و شهروندان آن را طبقه بندی کرد. افرادِ طائفه ای از آنها (یعنی بنی
اسرائیل) را با سربريدن سرِ پسرانشان و زنده نگهداشتن دخترانشان کم می کرد. فرعون
واقعاً از مفسدین بود. 5ـ
در حالیکه ما می خواهیم به آنهائی که نیرویشان کم کرده می شد و نمی توانستند کاری
بکنند کمک کنیم، و آنها را حاکم و وارث کنیم. 6 ـ و در
مصر آنها را بهره مند نموده و به فرعون و هامان و نيروهای آندو، همان چیزیکه از طرف
بنی اسرائیل بیمِ آن داشتند را نشان دهيم.
(نبآ به خبری گفته می
شود که خود شنونده نمی تواند به آن دست پیدا کند. و «منـّت» بعنی انجام کاری برای
کسی که خودش نمی تواند آن کار را انجام دهد و فرد دیگری نیز وجود ندارد که آن کار
را برای وی انجام بدهد).
در
آیه 137 سوره اعراف از تحقق این وعده خداوند به بنی اسرائیل صحبت شده است:
اعراف 136 ـ 137: « فَانْتَقَمْنَا
مِنْهُمْ
فَأَغْرَقْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا
عَنْهَا غَافِلِينَ ـ وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كَانُوا
يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا
وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ بِمَا صَبَرُوا
وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَمَا كَانُوا يَعْرِشُونَ
: از آنها (یعنی از فرعونیان) انتقام گرفتیم و آنها را غرق نمودیم، به این خاطر که
آیات ما را تکذیب می کردند در حالیکه از آن غافل بودند ـ و کسانیکه در نواحی شرقی
و غربی سرزمین مصر که به آن برکت داده بودیم تضعیف می شدند (یعنی کشته می شدند که
کم و ضعیف شوند) را وارث نمودیم. و وعده فرخنده پرودگارت به بنی اسرائیل بخاطر
اینکه پایداری نمودند تحقق یافت. و جامعه و ساختمانهائی که فرعون و قوم وی داشتند
می ساختند را هر دو ویران کردیم.
4) در آیه 128
سوره اعراف آمده که مربوط به مژده موسی به قوم خود است:اعراف
127 ـ 128: «وَقَالَ الْمَلاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ
لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَءَالِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ
أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ ـ
قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَاصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ
لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ : و
درباریان و افراد برخوردار قوم فرعون به وی گفتند: آیا موسی و قوم او را می گذاری
که در زمین (یعنی کشور) فساد کنند، و ترا و خدایانان ترا رها کند؟ فرعون گفت:
فرزندان آنها را می کشیم و زنان آنها را زنده نگه میداریم، و نیروی ما خیلی بالاتر
از آنهاست ـ موسی به قوم خود گفت: از خدا کمک بخواهید و پایدار باشید. زمین از
آنِ خداست و به کسانی از بندگان خود که بخواهد می رساند (یعنی آنها را وارث می
کند). و سرانجام کار بنفع کسانی است که رهنمودهای خدا را بکار می گیرند».
تحقق این وعده پیش
از این در آیه 137 سوره اعراف دیدیم.
5) در آیه
100 سوره اعراف آمده که مربوط به از میان رفتن قومی و به ارث برده شدنِ سرزمین آنها
توسط قومی دیگر است و خطاب به مخالفین مسلمانان است: « أَوَلَمْ يَهْدِ
لِلَّذِينَ يَرِثُونَ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ أَهْلِهَا أَنْ لَوْ نَشَاءُ
أَصَبْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ ...: آیا برای کسانیکه زمین را از ساکنان پیشین خود به
ارث می برند هنوز هم روشن نشده است که اگر بخواهیم می توانیم آنها را بخاطر
ایستادگیشان در برابر خدا و دین نابود کنیم؟...».
6) در آیه
105 سوره انبیاء آمده است که مربوط به وارثِ زمینِ بهشت شدنِ نیکوکاران است:« وَلَقَدْ
كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا
عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ: پس از آئین های گذشته در کتاب (کتابهای آسمانی) نوشتیم که
زمین را بندگان نیکوکار من به ارث خواهند برد». منظور از ذکر آئین
های پیامبران گذشته دور دست است که کتاب نداشته اند و مذهب بصورت یادگیری و سینه به
سینه بوده است. بعدها که کتاب به انبیاء داده شده ارث بردن زمین در آنها نوشته شده
است. و آیه مربوط به زمین بهشت است. به این دلیل که پیش از این در سوره زمر آیه 74
دیدیم که بهشتیان از ارث بردن زمین صحبت می کردند. و این آیه نیز از ارث رسیدن زمین
به صالحین صحبت می کند و این امکان ندارد که فرد ناصالحی تا پیش از رستاخیز در روی
زمین نباشد.
7) در
آیه 40 سوره مریم آمده است و مربوط به پیش
از وقوع روز رستاخیز است:
مریم 39 - 40: «وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ
وَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ـ إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا
وَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ : و روز حسرت را به آنها هشدار بده که کار تمام شده خواهد
بود، هر چند خودشان را در بی اطلاعی برده اند و خودشان نمی خواهند ایمان بیاورند
ـ این ما هستیم که وارث زمین و هر که روی آنست می شویم و بطرف ما بر گردانده
خواهند شد».
آیه از ارث رسیدن
زمین و همه ساکنان آن توسط خداوند صحبت می کند و مربوط به پیش از روز رستاخیز است
که همه حکومتها و مردم از بین می روند و بعد دوباره بطرف خدا بر می گردند. در آیاتی
که دیدیم و تمامیت آیاتی بود که راجع به ارث بردن زمین هستند، صحبتی از اینکه در
آینده تاریخ و زندگی انسان در این دنیا اتفاق خاصی بیفتد وجود ندارد. از طرفی در
قرآن آیاتی نیز هست که می گویند خداوند زندگی را بصورت میدان آزمایش درست کرده و می
خواهد مردم را آزمایش بکند. یعنی هر کسی آزاد است که اگر خواست خوبی کند خوبی کند و
اگر خواست بدی کند بدی کند و دستاورد زندگی خود را در آخرت ببیند. و حکومتی که
بخواهد زندگی را برای مردم دیکته بکند طوریکه کسی به کسی ستمی نکند یا مال کسی را
نتواند بخورد در قرآن وعده داده نشده است.
اینکه
می بینیم آیه: « وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي
الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ » که پیش از این
با آن برخورد داشتیم را برای آینده بشریت مطرح می کنند البته غلط است. هم از این نظر
که آیه مربوط به بنی اسرائیل است و در صورت برداشتن آن از جای خودش آیه پس از آن
ناقص و بی معنی
ميشود، و هم از این نظر که اصلاً معنی آن این نیست. در آیه دو تا
واژه وجود دارد که به هیچ جامعه ای نمی خواند. یکی «مـنـّت» و دیگری «استضعاف».
« منّت» چنانکه
گفتیم بمعنی انجام کاری برای کسی است که خود وی نمی تواند آنرا انجام بدهد و اگر ما
آنرا انجام ندهیم فردِ دیگری نیز نیست که آنرا انجام بدهد. مثلاً وقتی می بینیم پای
کسی در کوهستان شکسته و خود وی نمی تواند خود را به بیمارستان برساند و هیچ کس
دیگری غیر از ما نیز نیست که به او کمک کند، اگر به او کمک کنیم این منّت است. و ما
در دنیا هیچ جامعه ای را نمی بینیم که اگر مردم آن از حاکمیت خود ناراضی باشد و
بخواهند آنرا سرنگون کنند نتوانند این کار را بکنند. هر جامعه ای که بخواهد حاکمیت
خود را سرنگون بکند می تواند این کار را بکند.
و « استضعاف»
بمعنی: ضعیف نمودن و ضعیف خواستن است. و ما در هیچ جای دنیا حکومتی را نمی بینیم که
مردم خود را ضعیف بکند که نتوانند حاکمیت را سرنگون کنند.
28
فـروردین 1382
17 آوريل 2003
پرسش قبلی
پرسش بعدی
|
