ÕÝÍå ÇÕáی                          ÈÜÑÑÓÜی äÜæÔÜÊÜå åÜÇی ãÜÎÜÇáÜÝ ÞÜÜÑÂä

                              

"همسر" يا عجوزه اي پير؟!

ديدگاه محمد نسبت به زنان

در سوره شعرا آيه ۱۶۹ الي ۱۷۱ مي خوانيم که لوط خطاب به خدا مي گويد : "خدايا من و اهل بيتم را از عقاب اين عمل زشت قوم نجات بده " و خدا هم مي گويد که "ما اورا با همه اهل بيتش نجات داديم جز پير زن عجوزه اي از بازماندگان!"

و در سوره الاعراف آيه ۸۳ در مورد لوط مي گويد : « ما او و همه اهل بيتش را نجات داديم مگر زن او را!»

در سوره هود آيه ۸۱ دوباره در مورد لوط مي خوانيم که خدا به لوط مي گويد" از اهل بيت خودت جز آن زن کافرت که بايد با قوم هلاک شود يکي را روا مدار که وعده عذاب صبح است."

سوره النمل آيه ۵۷: « لوط را با اهل بيتش بجز زن کافر او که مقتدر بود ميان اهل عذاب باقي بماند را نجات داديم.»

همانطور که مي بينيم در سوره شعرا فردي که از قوم لوط نجات نيافت پيرزن عجوزه اي بيش نبود ولي در آيه هاي بعدي او زن لوط معرفي مي گردد. کما اينکه بيان پير زن براي زن لوط در سوره شعرا کمي غير عادي به نظر مي رسد و ظاهرآ منظور محمد در اين آيه کس ديگري بوده و محمد در اين سوره در معرفي کردن آن زن دچار اشتباه شده کما اينکه بعد ها مجبور مي شود در آيه هاي ديگر چندين بار تاکيد کند که آن زن همسر لوط بوده است ولي مسلمان اين موضوع را به عنوان يک تناقض در قرآن نمي پذيرند و مدعي هستند او منظور از پير زن عجوزه همان زن لوط بوده است. حتي اگر چنين تصور کنيم با خطاب پيرزن عجوزه براي همسر لوط پيغمبر خدا(!)، بار ديگر به اين نتيجه مي رسيم که زنان در ديدگاه محمد ازهيچ مقام و منزلتي بر خوردارنبوده اند .

اما يک نکته ديگر در اين جا قابل تأمل است و آن اينکه در باره موضوع به اين سادگي يعني اينکه زن لوط يا هر زن ديگري نجات نيافت در چندين جاي قرآن تکرار شده است يا مرد عرب کند ذهن بوده اند و متوجه موضوع نمي شدند که محمد مجبور بوده اين موضوع را در کتابش بارها تکرار کند و يا ايراد از جاي ديگري بوده است!

پاسخ:

آیات مورد اشاره نویسنده چنین است:

شعراء 169ـــ 171: « رَبِّ نـَجّـِنـِي وَ أَهْـلِـي مِـمـَّا يَـعْـمَـلـُونَ ـــ فـَنـَجَّـيْـنـَاهُ وَ أَهْـلـَهُ أَجْـمَـعـِيـنَ ـــ إِلاّ عَـجُـوزًا فـِي الْـغـَابـِرِيـنَ: (لوط گفت): خدایا! من و خانواده ام را از آنچه انجام می دهند نجات بده ـــ ما نیز او و خانواده اش را همه نجات دادیم ـــ بجز پیر زنی که با ماندگان بود». آیه از نجات یافتن لوط و خانواده وی صحبت می کنند و پیر زنی را از نجات یافتن استثناء می کنند. از نظر معنی و دستوری، پیر زن عضو خانواده لوط است. وقتی می گوئیم: همه مسافرین اتوبوس نجات یافتند بجز پیر زنی! از نظر معنی و از نظر دستوری پیر زن جزء مسافرین است.

اعراف 83: « فـَأَنـْجَـيْـنـَاهُ وَ أَهْـلَـهُ إِلاّ امْـرَأَتـَهُ كـَانـَتْ مِـنَ الْـغـَابـِرِيـنَ : او و خانواده اش را نجات دادیم بجز همسرش که با ماندگان بود».

هود 81: «  قـَالـُوا يَـالـُوطُ إِنـَّا رُسُـلُ رَبّـِكَ لَـنْ يَـصِـلُـوا إِلَـيْـكَ فـَأَسْـرِ بـِأَهْـلِـكَ بـِقـِطْـعٍ مِـنَ الـلّـَيْـلِ وَ لا يَـلْـتـَفـِتْ مِـنْـكـُمْ أَحَـدٌ إِلاّ امْـرَأَتـَكَ إِنَّـهُ مُـصِـيـبُـهـَا مـَا أَصَـابَـهُـمْ...: (فرستادگان خدا به لوط گفتند): ما فرستادگان خدای تو هستیم. آنها به تو نخواهند رسید، بنابر این در وقتی از شب با خانواده ات بیرون بروید، و کسی از شما منصرف نمیشود بجز زنت که آنچه به آنها می رسد به او نیز خواهد رسید».

نمل 57: « فـَأَنـْجَـيْـنـَاهُ وَ أَهْـلَـهُ إِلاّ امْـرَأَتـَهُ قـَدَّرْنـَاهـَا مِـنَ الْـغـَابـِرِيـنَ : او و خانواده اش را نجات دادیم بجز همسرش که او را با ماندگان تقدیر کردیم (یعنی سرنوشتش را به سرنوشت ماندگان گره زدیم)».

نویسنده دو تا مسئله مطرح کرد. یکی تناقض داشتن هویت پیر زن در آیات بود. ولی چنانکه دیدیم در سوره شعراء پیر زن از خانواده لوط بود، و در سوره های اعراف و هود و نمل نیز از همسر لوط صحبت شده است. و تضاد و تناقضی در رابطه با ماهیت پیر زن مزبور در آیات نیست.

نکته دیگر بکار برده شدن واژه عجوز بمعنی پیر زن بود که نویسنده با استناد به آن دیدگاه محمد نسبت به زنان را نشان داد. روشن است که عجوز بمعنی پیر زن، نامی برای زن مسن است، چنانکه بچه نامی برای فرد کم سن و سال است، و جوان نامی برای فرد در مقطعی از زندگی خود است، و نوزاد نامی برای انسان در اوائل تولد است، و این نامها ارتباطی به انسانیت افراد ندارند. وقتی میگوئیم پیر زن، یعنی زنی که سن وی زیاد است، و وقتی می گوئیم بچه یعنی کسیکه سن و سال وی کم است، و این ارتباطی به انسانیت آنها ندارد، و دیدگاه کسی نسبت به زن یا به انسان را نمی رساند.

8 آذر 1382

برگشت    موضوع بعـدی     موضوع قـبلی   ÕÝÍå ÇÕáی